พระวัดพลับ - พิมพ์ 2 หน้า

พระวัดพลับ พิมพ์ 2 หน้า เท่าที่ข้าพเจ้าพบเห็นมา 2 องค์ เป็นของข้าพเจ้าองค์หนึ่ง และเป็นของคุณวิวัฒน์ เรืองพรสวัสดิ์ อีกองค์หนึ่ง แบบพิมพ์ด้านหนึ่งเป็น พิมพ์พุงป่องเล็ก อีกด้านหนึ่งเป็น พิมพ์ตุ๊กตาเล็ก นอกเหนือจากนี้ยอมรับว่ายังไม่เคยเห็น เพราะฉะนั้น พระวัดพลับ พิมพ์ 2 หน้า จึงสันนิษฐานได้เลยว่าสร้างไว้จำนวนน้อยมาก น้อยกว่าพิมพ์ปิดตา และน้อยกว่าพิมพ์ยืนถือดอกบัวหรือพิมพ์นอนด้วย

การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์ 2 หน้ากันครับ

พระวัดพลับ - พิมพ์ปิดตา

พระปิดตาพระภควัมบดี และพระภควัมบดี ก็คือ พระสังกัจจายน์ และพระสังกัจจายน์ ก็คือ พระมหากัจจายน์เถระองค์เดียว เป็นพระสาวกองค์หนึ่งของพระพุทธองค์ พระปิดตา ถือกันว่า เป็นพระทางให้โชคลาภ และด้านเมตตามหานิยม จะเป็นเนื้อประเภทใดก็ตาม เรื่องนี้เป็นความเชื่อของบุคคลบางคน โดยยึดถือประวัติความเป็นมาของพระมหากัจจายน์เถระเป็นหลัก




การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์ปิดตากันครับ

พระวัดพลับ ดีอย่างไร ?

พระสมเด็จวัดพลับดีอย่างไร? คำว่าดีอย่างไรในที่นี้ ข้าพเจ้าตีความหมายตามความคิดเห็นของตัวเองเป็น 2 อย่าง  

ประการแรก หมายถึง "ดีภายนอก" ได้แก่ศิลปะของ องค์พระ รูปร่าง และขนาด ส่วนผสมของเนื้อหา เรียกว่า สัมผัสดูได้ด้วยตา รายละเอียดประเดี๋ยวเรามาคุยกันดู  
ประการสอง หรือต่อมา หมายถึง "ดีภายใน" อันนี้สำคัญมากหัวใจของเรื่องอยู่ตรงนี้ พูดสั้นๆก็คือ "คุณภาพของพระเครื่องนั่นเอง" ซึ่งแน่นอนจะต้องพาดพิงเกี่ยวโยงไปถึงผู้ผลิต พระอาจารย์สุก ผู้ปลุกเสกว่า "ท่านขลังขนาดไหน" ตอนแรกนี้ขอกล่าวใน ประเด็นที่ 1 ก่อน

พระวัดพลับ (เรื่องของเนื้อพระ)

จากหนังสือพระพิมพ์เครื่องรางเรียบเรียงโดย ร.อ.หลวงบรรณยุทธ ชำนาญ (สวัสดิ์ นาคะสิริ) ปรมาจารย์พระเครื่องในอดีต กล่าวถึงเรื่องพระวัดพลับไว้ว่า…

"พระวัดพลับอยู่ในกรุวัดพลับ ทำด้วยผงสีขาวผสมปูนเนื้อแข็งขาว ท่าพระนั่งขัดสมาธิ มีทั้งใหญ่ และเล็กประมาณเท่าเบี้ยจั่น กับทำพระนอนและปิดตาก็มี แต่หาได้น้อย ที่ทำเป็น 2 หน้าก็มี แต่หายากมีน้อย และพบทำด้วยตะกั่วก็มี มักทำแต่ขนาดเล็ก ..."

จากหลักฐานดังกล่าวข้างต้นที่คนรุ่นก่อนเขียนเป็นหลักฐานบอกไว้เป็นความจริง ทุกอย่าง คือ พระวัดพลับ มีทั้งชนิดเนื้อผงสีขาว กับเนื้อชินตะกั่ว ชนิดเนื้อผงขาวพบบ่อย แต่ชนิดเนื้อชินตะกั่วพบน้อย หายากมาก เจอแต่เก๊ทั้งนั้น ของจริงมีน้อย เคยพบเห็นมาเพียงไม่กี่องค์ ขาดความนิยมไปอย่างน่าเสียดาย เรียกว่าราคาถูกอย่างไม่น่าเชื่อ เนื่องจากคนยังไม่รู้จัก และไม่นิยม แต่นิยมกันเฉพาะเนื้อผงสีขาวเท่านั้น

พระวัดพลับ - พิมพ์สมาธิเข่ากว้างใหญ่ และเล็ก

พระพิมพ์นี้ดูภาพแล้วจะเห็นว่าตรงตามชื่อที่เขา ตั้งไว้ตรงเป๋ง คือองค์พระเข่ากว้างมาก พระพิมพ์นี้มีศิลปะไปอีกแบบหนึ่งไม่เหมือนใคร คือองค์พระมีขนาดเล็ก แลดูตื้นกว่าพิมพ์สมาธิเล็ก แขนท่อนบนเล็ก แขนท่อนล่างใหญ่ วางแขนหักเป็น 3 ท่อน เค้าหน้าแตกต่างกัน พิมพ์สมาธิเล็ก-สมาธิใหญ่ โปรดพิจารณาดูภาพประกอบเปรียบเทียบไปด้วย จะเห็นข้อแตกต่าง นอกจากนี้การวางขาและเข่าแลดูแบน ราบขายาว จึงได้รับขนานนามว่า"เข่ากว้าง"


 การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์สมาธิเข่ากว้าง ใหญ่ กับเล็ก กันครับ

พระวัดพลับ - พิมพ์สมาธิเล็ก

เมื่อมีพิมพ์สมาธิใหญ่แล้วก็มีพิมพ์สมาธิเล็ก  ลักษณะการนั่งของพระพิมพ์นี้ เหมือนพิมพ์สมาธิใหญ่ เพียงแต่ว่าขนาดต่างกันเป็นพระนั่งปางสมาธิ-ขัดราบ เค้าพระพักตร์รูปร่างคล้ายผลมะตูมเส้นใบหูยาว แนบชิดติดพักตร์ลงมาทั้ง 2 ข้าง พระเพลา (ขา และเข่า) วางแบนราบแลดูกว้าง การวางแขน และประสานมือเป็นวงโค้ง เส้นแขน และเส้นมือมีขนาดไล่เลี่ยกัน




การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์สมาธิเล็กกันครับ

พระวัดพลับ - พิมพ์สมาธิใหญ่

คงจะไม่ใช่เรื่องแปลกนะครับที่พระพิมพ์นี้เรียก กันว่า "พิมพ์สมาธิใหญ่" เพราะพระวัดพลับ นอกจากพิมพ์ยืนถือดอกบัว หรือนอน และพิมพ์ปิดตา แล้วพิมพ์นั่งแบบธรรมดาทั่วไป ไม่ว่าจะขนาดเล็ก หรือขนาดใหญ่ ล้วนแต่เป็นพระปางสมาธิทั้งสิ้น ไม่มีพิมพ์ปางมารวิชัยเลย การที่ตั้งชื่อเรียกพิมพ์สมาธิใหญ่ เพราะพิมพ์อื่นๆ ตั้งชื่อกันไปหมดแล้ว เหลือแบบนี้อยู่ 2 พิมพ์เลยตั้งชื่อเป็นพิมพ์สมาธิใหญ่ และพิมพ์สมาธิเล็ก




การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์สมาธิใหญ่กันครับ

 

พระวัดพลับ - พิมพ์ตุ๊กตาเล็ก

สาเหตุที่ตั้งชื่อเรียกว่า "พิมพ์ตุ๊กตา" บอกไปแล้วในพิมพ์ตุ๊กตาใหญ่ แต่ทว่าพิมพ์ตุ๊กตาใหญ่ แลดูลีลาเส้นลายมีลักษณะแข็งกร้าวกว่าพิมพ์ตุ๊กตาเล็ก

ลองนำภาพมาเปรียบเทียบกันดูก็ได้ คือลักษณะกอดรัดตัวยืดอกขึงขังกว่า

 
 
  
การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์ตุ๊กตาเล็กกันครับ


 

พระวัดพลับ - พิมพ์พุงป่องเล็ก

สาเหตุที่ตั้งชื่อเรียกพิมพ์ "พุงป่อง" คงรู้กันแล้วนะครับ ลักษณะโดยทั่วไปของพระพิมพ์นี้มีลีลาของเส้นสายต่างๆ คล้ายพิมพ์พุงป่องใหญ่ ที่ได้กล่าวมาแล้ว ผิดแผกแตกต่างกันออกไปบ้างเล็กน้อย
ประเดี๋ยวจะชี้จุดให้ดู ...
  
 
การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ)  
วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์ป่องเล็กกันครับ
  
 

พระวัดพลับ - พิมพ์พุงป่องใหญ่

สาเหตุที่ตั้งชื่อเรียกว่า "พุงป่อง" พระพิมพ์นี้ต้องมีที่หมายเด่นเห็นจำง่าย คือ อกใหญ่-พุงโต ดูภาพแล้วคล้ายกับประคองอุ้มไว้ พบเห็นกัน 2 ขนาด คือ
ขนาดใหญ่ ตั้งชื่อว่า "พิมพ์พุงป่องใหญ่"
ขนาดเล็ก ตั้งชื่อว่า "พิมพ์พุงป่อง เล็ก"

การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ) 
วันนี้จะมาดูพระวัดพลับ "พิมพ์พุงป่องใหญ่" กันครับ
 
 
 
 
 

พระวัดพลับ - พิมพ์ตุ๊กตาใหญ่

ทำไมจึงเรียกพระพิมพ์นี้ว่า "พิมพ์ตุ๊กตาใหญ่" ถ้าได้ดูภาพแล้วคงจะเห็นด้วยกับคนตั้งชื่อพระ เพราะว่าพุทธลักษณะองค์พระคล้ายกับตุ๊กตาเด็กเล่น การนั่งขององค์พระแลดูเข้มแข็ง มีสง่าอยู่ในที การวางแขนหักศอก และประสานมือดูแข็งกร้าว องค์พระอ้วนใหญ่ บึกบักดีแท้ ปราศจากลวดลายประกอบ โชว์พุทธลักษณะองค์พระอย่างเดียว

การดูพิมพ์พระวัดพลับ (แยกพิมพ์พระกรุวัดพลับ)  
วันนี้จะมาดูพระวัดพลับพิมพ์ตุ๊กตาใหญ่กันครับ




  
  

พระวัดพลับ - พิมพ์วันทาสีมา

หรือพิมพ์ยืนถือดอกบัว หรือนอนถือดอกบัว นั้นเอง

เป็นความจริงที่ทราบกันแล้ว พระกรุโบราณตอนสร้างพระ ผู้สร้างมิได้ตั้งชื่อแบบพิมพ์เอาไว้เลย คนรุ่นหลังต่อมาที่พบพระเป็นผู้จัดการตั้งชื่อให้ท่านทั้งสิ้น เพื่อสะดวกต่อการเรียกขานชื่อให้เข้าใจความหมายซึ่งกัน และกันเพราะถ้าไม่มี ชื่อเรียกต้องยุ่งสับสนแน่ๆ การตั้งชื่อแบบพิมพ์พระนั้น บางครั้งก็ดูตามพุทธลักษณะลีลา จุดที่หมายเด่นเห็นจำง่ายในแบบพิมพ์ก่อน และบางครั้งก็ดูตามรูปพรรณสัณฐานว่าเหมือนหรือใกล้เคียงกับสิ่งใด หรือดูขนาด ฯลฯ เป็นต้น

ต่อไปนี้จะเป็นการแยกพิมพ์ที่พบเห็นกันอยู่ทั่วไป...

พระวัดพลับ (พระกรุ)

พระกรุวัดพลับองค์ที่อยู่ในรูปนี้ ข้าพเจ้าได้มาจากน้องชายคนหนึ่ง ตอนแรกก็ไม่รู้หรอกว่าคือพระอะไร จนพบผู้รู้ท่านก็บอกว่าเป็นพระกรุ วัดพลับ แต่จริงแท้แน่นอนแค่ไหนก็มิทราบได้ ใครพอทราบก็ช่วยบอกเพื่อเป็นความรู้หน่อยน่ะครับ

ผมได้รวบรวมเรื่องราว และลิงค์ ของพระกรุวัดพลับ ทั้งพิมพ์พระกรุนี้ และข้อมูลเรื่องเล่าต่างๆ

พระวัดพลับ แตกกรุราว พ.ศ.๒๔๖๕ เนื่องจากมีผู้พบเห็นกระรอกเผือกตัวหนึ่งวิ่งอยู่ในบริเวณวัด แล้ววิ่งเข้าไปในโพรงแคบของเจดีย์ข้างอุโบสถ ด้วยความอยากได้กระรอกเผือก ผู้พบจึงได้ใช้ไม่กระทุ้งเข้าไปในโพรง แต่เมื่อชักไม้ออกมาปรากฏว่า มีพระผงสีขาวขนาดเล็กพิมพ์ต่างๆ ไหลทะลักออกมาเพราะผนังเจดีย์ที่โบกไว้แตกออกเป็นช่อง ด้วยแรงกระทุ้งของไม้ พระที่พบได้ถูกลำเลียงออกมาแจกจ่ายและให้เช่ากัน นักนิยมพระเครื่องรุ่นก่อนจึงเรียกว่า “พระกรุกระรอกเผือก” เมื่อสังฆวรานุวงศ์เถระ (ชุ่ม) วัดพลับ ทราบเรื่อง จึงได้ให้พระเณรช่วยกัน รวบรวมพระที่เหลือในกรุทั้งหมดขึ้นมาเก็บไว้ในกุฏิ